شما می توانید با ارسال ایمیل خود ، بصورت رایگان مشترک شده و از بروزسانی مطلع شوید.

ایمیل خود را وارد کنید:

همشهریان محترم در صورت تمایل به ارائه نظر، می توانند از طریق ایمیل زیر اقدام فرمایند: y,bahmanabadi@gmail.com

بهمن آباد از دریچه ی تاریخ

بدون نظر

…و اما قریه بهمن آباد در سمت مزینان کهنه واقع و سیل 14 سال قبل غالب عمارت این قریه را هم خراب کرده و پیش از این خرابی خرابی دیگر به آن راه یافته بوده همانا در یکی از فتنه ها و لشکر کشی های سابق،بهمن آباد خراب شده و ثانیا” آباد گردیده،به هرحال آثار ابنیه معتبره در این جا دیده می شود مخصوصا” جامعی از خشت و گل در کمال استحکام داشته و از آثار آن،الآن پایه های ضخیم که از چینه کبری بالا آورده اند موجود است.دورادور مسجد و وسط صحن می باشد به عرض شانزده قدم و طول هیجده قدم، ایوانی درطرف قبله و ایوانی دیگر در سمت شمال و در دو طرف هر یک از این دو ایوان جناحین مربع ساخته بوده اند.امام زاده ای در این جاست معروف به سلطان سید قریش که چهار بدنه بقعه از خشت و بر روی آن از چهار طرف هشت طاق کوچک از آجر ساخته اند و روی طاق ها گنبد عالی از آجر بنا کرده بطورهره (قرنیز بالایی دیوار – لبه ى پنجره- به نوعی همان بر آمدگی طاقچه مانند دیوار است) چپ و راست و ارتفاع آن تقریبا” 14 ذرع است وضع بقعه مربع متساوی الاضلاع از هرطرف نه قدم است امام زاده ی دیگرمعروف به سلطان سید اسماعیل هست که بنا و بقعه ی عالی و با عظمتی دارد عرض و طول داخل بقعه چهارده قدم در چهارده قدم و گنبدی وسیع روی این فضا زده اند تمام این بنا از خشت خام است داخله بقعه را سفید کرده اند و بر روی صورت قبر که در وسط است صندوق چوبی گذاشته و در حوالی این بقعه و بارگاه،ملحقات و ضمایم معتبر دیده می شود این امام زاده صحن و ایوانی دارد و اطراف و ملحقات آن فعلا” خراب می باشد و مابین این دو امامزاده وثاقی(خانه،سرا)دیده می شود که هرچند از خشت و گل است باز بقدر خود تکلف داردچنین می نماید که توحید خانه بوده و از کلیه ی آثار مستفاد می گردد که بهمن آباد از آبادی های معتبر بوده است.

امام زاده روستای سویز

در سویز امام زاده ای است معروف بسلطان سید حسین که از اولاد حضرت امام موسی کاظم علیه السلام است بقعه ی امامزاده مربع متساوی الاضلاع و از هر طرف نه قدم است ارتفاع بقعه و گنبد دوازده قدم و ایوانی در جلو بقعه میباشد شبیه به ایوان مسجد و چار دیوارگلی دارد.مزینان تقریبا” سیصد ذرع از مشهد مقدس پست تر است و چاپارخانه و تلگرافخانه دارد.

دامنه ی موقوفات بهمن آبادی ها تا صدر آباد

چون از مزینان به سمت شاهرود حرکت نمایند بعد از طی سه فرسخ و نیم راه به قلعه صدر آباد که از بناهای مرحوم میرزا آقا خان صدر اعظم نوری است میرسند بانی مشارالیه روبروی قلعه، کاروانسرای خوبی برای بار انداز و منزلگاه قوافل(قافله ها) و زوار ساخته است و آن کاروانسرا هفت حجره در طرف طول دارد و چهار در طرف عرض، مدخل کاروانسرا رو به شمال و مقابل مدخل ایوانی است نسبت به ایوانهای جنبین بزرگتر و حجره ی سه دری دارد.در دالان کاروانسرا نیز دوحجره است و آب انباری در نزدیکی کاروانسرا هست که آب سردی دارد ولی خرابست چهار رشته قنات در صدر آباد هست که دو رشته را شریف خان قزوینی احداث کرده و دو رشته دیگر را عباس قلیخان پسیان،اما هر چهار رشته محتاج به تنقیه می باشد و در زمان عبور از صدر آباد آبی که در اینجا دیده شد از استربد خریده بودند و در آب انبار و اصطخر(استخر) انداخته،قلعه ی صدر آباد پانزده خانوار سکنه دارد با حمام و یخچالی که هر دو مرمت میخواهد. نیم فرسخ به صدر آباد مانده آب انباری حاجی محمد رضا بهمن آبادی ساخته اما حالا سقف آن خراب و بی آبست.

مطلع الشمس:صفحه ۱۰۲۳ و۰۱۰۲۲

منبع: بهمن آباد خبر


روستای بهمن آباد در گذشته و حال (1)

1 نظر

آنچه در پي مي آيد بخش نخست مطالب توصيفي تاريخ بهمن آباد سبزوار است كه به قلم استاد قاسم ملا در وبلاگ بهمن آباد خبر منتشر شده است. استاد در اين نوشته و نوشته هاي بعدي، تلاش دارد توصيفي از گذشته و حال بهمن آباد به دست دهد و به ويژه با تصوير توصيفي از آثار باستاني اين نقطه از سرزمين ايران زمين، بهمن آباد را از گذشته هاي دور در اذهان تداعي كند. شما را به خواندن اين بخش دعوت مي كنيم:

 

می گویند: آثار برجا مانده از بزرگان و گذشتگان شناسنامه و نشان راه است برای شناخت هر چه بیشتر تمدنِ مردمان آن دیار،اگر چنین چیزی را ملاک قرار دهیم،باید یک بار هم که شده ازکویر بهمن آباد دیدن کنید تا از نزدیک با  آثار تمدن بزرگ و ناشناخته این روستای به ظاهر کوچک آشنا شوید آن چه می گویم؛به خاطر این نیست که بهمن آباد زادگاه و زیستگاه من بوده که به آن مفتخرم بلکه برای شناخت هرچه بیشتر انسان هایی است که در گذشته ای دور با امکانات نادر،دست به کارهایی زده اند که هر کدام در نوع خود کم نظیر بوده است.خانه هایی با دیوارهای مرتفع و سفیدکاری شده آب انبار و حوضچه های ساخته شده با مواد سخت،بازار مسگرها، کاروانسرا یا بار اندازهای بزرگ و بازارهایی که در سر راهِ ابریشم قرارداشته و محل داد و ستد بوده همه و همه،آیینه ی تمام نمایی است که دیدنش تو را به فکر وا می دارد  

خرابه های بهمن آباد قرن هاست که درضلع چنوبی  کویر این روستا آرمیده اند و روندگان را بسوی خویش می خوانند،دیوارها و سقف های فرو ریخته اش برایت از ناگفته ها می گویند،و لذا به تو امکان سخن گفتن نمی دهند پس باید سراپا گوش و هوش باشی.

اگر به دیدن بناهای خشتی و کاهگلی علاقه مندید در اینجا بقایای ساختمان های قدیمی  را ملاحظه خواهید کرد که عمدتاً با خشت ساخته شده اند.وقتی در تونل زمان، گذشته را تصور می کنیم، روستای آبادی را می بینیم که ساکنان ثروتمند آن علاقه مند به ساخت خانه ها و بناهایی با هزینه بسیار بوده اند.بعضی از فرم ساخت و نحوه تزیینات داخلی ساختمان ها گویی آتشکده بوده است  از این منظر بزرگان محلی معتقدند بعضی از قبرها نیز مربوط به« گبر»می باشد.

بناهای دیگر ی هستند که دست نخورده و سالم باقی مانده اند این ساختمان ها که با دیواری مرتفع ساخته شدند گویی آتشکده بوده اند که بعد از اسلام تبدیل به معبد و مسجد شده اند.بعضی از افراد به اصطلاح شهری به علت ندانم کاری و نداشتن اطلاعات و سواد لازم اقدام به خراب کردنِ ساختمان بزرگِ دیگری که در قلب و بین دو خرابه وجود داشت کردند آن ها به این بهانه،که بلندی ساختمان  حائلی است بین روستای فعلی و امام زاده ها،آن را از سر راه خود برداشتند.درکناره ی این ساختمان یا معبد درختِ خودرویی وجود داشت که بچه ها و بزرگترها علاقمند به خوردنِ میوه اش بودند که به آن انگور عرب می گفتند.آب انبار و حوض بزرگی را هنگام رفتن به امام زاده در سر راهمان می بینیم که با ساروج ساخته شده ولی از تاریخ ساخت آن جیزی نمی دانیم،

گویی وجود همه ی آن چه که گفتیم و ان شاءالله خواهیم نوشت،برای این است که درس تاریخ را برایمان انشاءکنند و  وادارمان کنند از گذشته عبرت بگیریم.آیا این اتفاق خواهد افتاد؟ان شاءالله

یادمان باشد هیچ موجودی بی ریشه نیست و ما نیز جزیی از آن ریشه ایم.

به امید روزی که بهمن آباد و تاریخ و بزرگانش را خوب بشناسیم و به دیگران بشناسانیم.


قلعه ملاهاشم به روایت آقای مرتضی بهمن آبادی

4 نظر

قلعه ملا هاشم، قلعه ای به تمام معنا همچون قلعه های تاریخی ایران است. قلعه ای با ۴ برج و بارو که متصل به دیورارهای مستحکم است و با هدف محافظت از ساکنان آن در برابر دشمنان (ترکمنان) ساخته شده بود.

هر یک از این برج ها ۳ طبقه داشته که امکان دیده  بانی را فراهم می کرده است. پهنای دیوارها بین ۵/۱ تا ۲ متر و ارتفاع آن حدود ۵ متر است. همچنین  این دیوارها حدود ۲ متر زیر زمین است. به گفته روایت کننده گزارش ما، درب آن از جنس چوب اما بسیار مقاوم و سنگین بوده است طوری که حتی ۱۰ نفر قادر به جابجایی آن نبوده اند.

آقای مرتضی تقی در گفت و گو با  سایت بهمن آباد می گوید: در قلعه ملا هاشم افراد زیادی به صورت خویشاوندی و صمیمی در اتاق های به هم چسبیده، زندگی می کرده اند. وقتی برای یکی از ساکنان قلعه میهمانی از راه می رسید، موارد مورد نیاز پخت غذا از خانه ها گردآوری  و آبگوشت در قلفچه مسی طبخ می شد و همسایه ها دوستانه سر سفره می نشستند.البته ناگفته نماند برخی از ساکنان این قلعهف صاحب چند اتاق بوده اند.

IMG_7138

 

وی ادامه می دهد: کار آنها، کشاورزی و دامپروری بود و در اوقات تفریح در تختگاهی که در جوار در ورودی ساخته شده بود، می نشستند و  به گفت و گو می پرداختند.

اکنون، از قلعه اصلی جز دیوارها و برج های نیمه سالم و چند اتاق نیمه مخروبه، جایی قابل استفاده  باقی نمانده است. در بخش انتهایی آن، آقا مرتضی زمینی قبل از انقلاب خریداری کرده و به شکل امروزی منزلی ساخته است.

IMG_7139

او هدف از ساخت خانه در این قلعه را، زنده کردن سرزمین نیاکان خود  می داند و معتقد است: باید چراغ گذشتگان را برای نسل های بعد زنده نگه داریم. او برای تحقق این هدف، دوندگی های زیادی برای برقکشی قلعه ملا هاشم انجام داده و موفق نیز شده است. در نتیجه ساکنان آتی این قلعه با  مشکل برق مواجه نخواهند بود.

قلعه علمی

آقا مرتضی از  نمازخانه این قلعه، به عنوان حوزه علمیه یاد می کند و  می افزاید: افراد علاقه مند در این مکان، به تحصیل علوم مذهبی می پرداختند. در این مدرسه، شخصیت های مهمی نظیر حاج ملاهادی سبزواری، علامه جهان بهمن آبادی و غیر به تدریس می پرداختند. همچنین افرادی همچون حاج  ملا علی، ملارمضان، رضا قلی حبیب، ملا محمد ملا اسحاق، حاج ابوالقاسم (پدر بزرگم) و ملاحسین حاج علی نیز در این قلعه به افراد درس می دادند.

IMG_7140

 

هجوم ۳ سیل بر قلعه

روایتگر قلعه ملا هاشم اظهار می دارد: در طول تاریخ، این قلعه با  رخنه ۳  سیل مواجه شد. در یکی از سیل های جاری شده در قلعه، مَشک های قاتق و کندوهای گندم  روی آب شناور شدند و یادم هست که حاج غلامحسین رمضان، مادرش را کول کرد.

وی ادامه می دهد: آخرین  سیل پیش از انقلاب اتفاق افتاد که قلعه  را دچار آسیب جدی کرد.

IMG_7141

 

ساکنان قلعه 

آقا مرتضی در ادامه ساکنان قلعه را نام می برد و می گوید: هر یک از خانواده ها در یک اتاق ساکن   بودند و می بینیم  که در همین مساحت نه چندان وسیع، افراد زیادی زندگی می کرده اند. این افراد عبارتند از: آقایان صفرعلی، حسن، محمدرضا قلی، ابوالقاسم کربلایی علی، غلامرضا کربلایی علی، غلامحسین اسد، ابراهیم اسد، حسن اسد، کربلایی محمد اسد، مهدی، علی اکبر، عیسی کربلایی  اکبر، محمد عیسی،  حسین علی محمد، ابراهیم صفر علی، حسین رضا قلی، کربلایی غلامرضا رضا قلی، علی کربلایی اکبر.

IMG_7142